Sportief, licht, imponerend en zestig jaar oud: de ŠKODA 1100 OHC. Met de open tweezits racewagen toonde ŠKODA zes decennia geleden al aan technisch innovatieve automobielen te kunnen bouwen. Het model is een van de pareltjes uit de 116-jarige geschiedenis van ŠKODA Motorsport.

De ontwikkeling van de ŠKODA 1100 OHC startte in de lente van 1956. ŠKODA bouwde eind 1957 in eerste instantie twee exemplaren van de 1100 OHC, die waren bedoeld voor deelname aan langeafstandsraces. In 1959 produceerde ŠKODA nog twee coupés met een carrosserie van aluminium op basis van de 1100 OHC.

De ŠKODA 1100 OHC met zijn compacte krachtbron onderscheidde zich van de concurrentie door zijn vermogen van 85 pk per liter, een buitengewone waarde voor die tijd. De slechts 550 kilo lichte racer had een 1,1-liter viercilinder benzinemotor met twee bovenliggende nokkenassen en een dubbele ontsteking die 92 pk leverde, beschikbaar vanaf 7.700 toeren per minuut. Dat vermogen was in combinatie met de gunstige stroomlijn en het lichte gewicht goed voor een topsnelheid van 190 tot 200 km/u, afhankelijk van de transmissieverhoudingen.

De auto heeft een wielbasis van 2.200 mm, een totale lengte van 3.880 mm en een breedte van 1.430 mm. De hoogte bedraagt niet meer dan 964 mm, waardoor de ŠKODA 1100 OHC uitermate gestrekt en laag overkomt. Zijn lage gewicht heeft de racer van ŠKODA onder meer te danken aan de lichte kunststof carrosserie die met glasvezel is versterkt en rust op een chassis van stalen buizen. Bij zijn eerste inzet tijdens een langeafstandsrace in 1958 werd de ŠKODA eerste op het circuit van Mladá Boleslav met de Tsjechische coureur Miroslav Fousek achter het stuur. Meer overwinningen volgden tijdens race-evenementen in binnen- en buitenland.

De beide open prototypes bestaan nog. Een van de roadsters behoort tot de collectie van het ŠKODA Museum in Mladá Boleslav. De tweede is in het bezit van de Britse importeur van ŠKODA.

De huidige populariteit van SUV's gaat hand in hand met de groeiende populariteit van auto’s met vierwielaandrijving. Hoewel ŠKODA al enkele jaren toonaangevend is op de Europese 4×4-markt met de KAROQ als laatste representant binnen de SUV-familie, weten maar weinigen dat het succes van de vierwielaandrijving al zo’n tachtig jaar geleden startte in de ŠKODA-hoofdstad Mladá Boleslav.

De OCTAVIA, OCTAVIA COMBI, OCTAVIA SCOUT, OCTAVIA RS, OCTAVIA COMBI RS, SUPERB, SUPERB COMBI, KODIAQ en KAROQ. ŠKODA heeft van elk van deze modellen een versie met vierwielaandrijving. De eerste 4x4 van ŠKODA in de moderne tijd was de OCTAVIA COMBI die het merk in 1999 lanceerde. Vanaf dat moment is het aantal vierwielaangedreven modellen van ŠKODA fors uitgebreid; met groot succes. In zes Europese landen zijn de OCTAVIA COMBI 4×4 en SUPERB COMBI 4×4 zelfs de best verkochte stationwagens binnen hun segment.

Jaren dertig

De huidige modellen van ŠKODA mogen dan wel succesvol zijn, maar de feitelijke aanzet hiervan vond al in het eind van de jaren dertig plaats toen het merk een aantal vier- en zeswielaangedreven prototypes bouwde. ŠKODA ging met bouw van 4x4’s pas echt van start met het Type 903, dat tussen 1939 en 1942 in de fabriek van Mladá Boleslav voor het leger werd gebouwd. Het model met zijn 3.0-liter zescilinder motor had een topsnelheid van 100 km/h en kon hellingen aan tot 45 graden. In tegenstelling tot de efficiënte motoren van nu deed het brandstofverbruik van 25 l/100 km toen nog niet ter zake.

IJzersterke legerversies

Tijdens en na de oorlog bouwde ŠKODA nog meer ijzersterke legerversies, zoals de SUPERB 3000 - Kraftfahrzeug 15 die zowel als tweewiel- en vierwielaangedreven versie (956) van de band liep. Voor het Russische Tatra fabriceerde ŠKODA tot 1955 vele duizenden exemplaren van de Tatra 805, tot de productie van het vrachtvoertuig met vierwielaandrijving naar de Lenin fabriek in Pilsen werd overgeheveld. Op basis van de Tatra bouwde ŠKODA zijn eigen versies, de 971 en de 972 amfibieauto. Vanaf 1952 fabriceerde het merk het Type 973, met uitschakelbare voorwielaandrijving. Het model stond erom bekend diep water en hoge obstakels met gemak te trotseren en reed als een klimgeit tegen hellingen op, tot 58 procent. Het model overklaste al zijn concurrenten uit het Oostblok in de jaren van de Koude Oorlog. Maar desondanks kozen de landen van het Warschaupact min of meer gedwongen voor de Russische GAZ-69 en bleef het aantal exemplaren van het Type 973 steken op plusminus dertig.

ŠKODA besloot daarna om zich niet meer te richten op legervoertuigen, maar wel op landbouwvoertuigen. Dat resulteerde onder meer in de Types 998 en 990, die in de vroege jaren zestig samen met ČZ Strakonice werden ontwikkeld en in kleine series zijn gebouwd. Een van de twee Type 990’s die de jaren hebben overleefd, staat in het ŠKODA Museum. 

ŠKODA blikt tijdens Techno Classica (5 t/m 9 april) in het Duitse Essen terug op indrukwekkende mijlpalen uit de 122-jarige historie van het merk. Als één van de oudste autofabrikanten ter wereld die nog steeds auto’s bouwt, richt het traditierijke Tsjechische merk zich op zijn stand in hal 7 op drie hoofdthema’s: aerodynamische prototypen, de ŠKODA 130 RS die in de prestigieuze Rally Monte Carlo een dubbele overwinning behaalde, en de ŠKODA FAVORIT, die ooit de weg effende voor één van de meest succesvolle samenwerkingsverbanden in de auto-industrie.

“Eén van de highlights op onze stand in Hal 7 is de ŠKODA 935 Dynamic,” aldus Andrea Frydlová, hoofd van het ŠKODA Museum dat bij het hoofdkantoor in Mladá Boleslav is gevestigd. “Deze laat zien dat we veel knowhow in huis hebben op het gebied van aerodynamica. Dit is het enige exemplaar van dit model dat bewaard is gebleven en deze auto is zorgvuldig gerestaureerd door onze restauratieafdeling. Zelfs de kleur is hetzelfde als toen hij nieuw werd gebouwd.”

Liefde voor technologie
Sinds de pioniersdagen van de automobiel is ŠKODA één van de voorlopers op ontwikkelingsgebied, met dank aan de liefde voor technologie van de ingenieurs en de vakmensen. De autofabrikant bouwde tal van keren buitengewone modellen die een grote bijdrage hebben geleverd aan de technische ontwikkeling. Een voorbeeld hiervan is de ŠKODA 935 Dynamic, het eerste aerodynamische prototype van het merk dat in 1935 tijdens de autobeurs van Praag aan de wereld werd voorgesteld en voor opschudding zorgde met zijn indrukwekkende lage luchtweerstand. Tijdens de Techno Classica laat ŠKODA de bezoekers kennismaken met dit unieke model dat na een roemrucht verleden weer in topvorm verkeert.

Hun tijd ver vooruit
Ook te zien tijdens de klassiekersbeurs: de ŠKODA POPULAR Monte Carlo in coupé- en cabrioletuitvoering. Beide modellen waren hun tijd ver vooruit met hun elegante en aerodynamische lijnen. Hetzelfde kan worden gezegd van de zeldzame ŠKODA RAPID ‘Dalnice’, waarvan tussen 1938 en 1941 slechts 110 exemplaren werden geproduceerd. Dit is eveneens één van de highlights op de ŠKODA-stand. Zijn gestroomlijnde design kwam tot stand in de windtunnel – wat zeldzaam was in deze vroege periode uit de autogeschiedenis. De krachtige viercilindermotor met 34 kW/46 pk uit een cilinderinhoud van 1,6 liter zorgt samen met de goede stroomlijn voor een topsnelheid van 120 km/u.

De ŠKODA 130 RS laat zien dat de liefde voor de autosport ook in de jaren zeventig diep zat bij het merk. Bezoekers van de Techno Classic 2017 kunnen een bijzondere versie van de legendarische achterwielaandrijver met eigen ogen bekijken op de stand van het traditierijke Tsjechische merk. De ŠKODA 130 RS A5 (type 738) werd in 1978 ingezet bij tal van aerodynamische tests op een vliegveld in de plaats Hoškovice. Met de grote achterspoiler en naar achteren toe breder wordende carrosserie wisten de ingenieurs een grotere neerwaartse druk en daarmee een stabieler rijgedrag op hogere snelheid te realiseren. Dit was geen overbodige luxe, aangezien het gestroomlijnde prototype een topsnelheid van 250 km/u klokte. De 140 kW/190 pk sterke viercilindermotor werd van frisse lucht voorzien via grote luchtinlaten.

De ‘Porsche uit het Oosten’
Over de ŠKODA 130 RS gesproken; de ‘Porsche uit het oosten' won de 1.300 cc-klasse van de Monte Carlo Rally in 1977, in handen van het duo Václav Blahna en Lubislav Hlávka. Milan Zapadlo en Jiří Motal zorgden vervolgens voor een dubbele overwinning voor het merk. De voorganger van de hedendaagse ŠKODA FABIA R5 zette één van de meest indrukwekkende prestaties neer in de 117 jaar dat ŠKODA zich inmiddels met autosport bezighoudt. Tijdens de klassiekersbeurs in Essen kunnen een ŠKODA 130 RS, ŠKODA FABIA R5 in 1977-kleurenschema en andere vertegenwoordigers van ŠKODA’s racehistorie worden bewonderd.

FAVORIT: keerpunt voor ŠKODA
Met de ŠKODA FAVORIT, die op 16 september 1987 debuteerde tijdens de International Engineering Fair in Brno, vond de autofabrikant zichzelf uit en legde tevens de basis voor een ongekend succesverhaal. In de moeilijke laatste jaren uit het communistische tijdperk maakte het door de Italiaanse ontwerpstudio Bertone ontworpen compacte model voor het eerst gebruik van een overdwars voorin geplaatste motor en voorwielaandrijving. Het nieuwe model vormde een keerpunt voor het merk: dankzij het moderne concept van dit model koos Volkswagen ervoor om te gaan samenwerken met ŠKODA. Tijdens Techno Classica 2017 in Essen is de 5-deurs FAVORIT te zien, samen met andere uitvoeringen: de FORMAN stationwagon bleek al snel de favoriet van gezinnen te zijn. Met de FAVORIT F2 Rally won ŠKODA het constructeurskampioenschap in het WK Rally in 1994 in de klasse van voorwielaangedreven modellen, terwijl de FAVORIT Sedan liet zien hoe veelzijdig dit model was.

ŠKODA viert dit jaar een aantal belangrijke jubilea. De ŠKODA 450 en 1100 OHC debuteerden zestig jaar geleden, de ŠKODA Favorit bestaat dertig jaar en de ŠKODA 130 RS coupé boekte veertig jaar terug een dubbele klasse-overwinning in de Rally van Monte Carlo.

ŠKODA 130 RS in de Rally van Monte Carlo: dubbele overwinning in zijn klasse
Veertig jaar geleden – op vrijdag 28 januari 1977 – won de ŠKODA 130 RS de Rally van Monte Carlo in de klasse voor auto’s met motoren onder de 1.300 cm³. Fabriekscoureur Václav Blahna en navigator Lubislav Hlávka reden de snelle coupé naar een twaalfde plek overall, waarmee ze vele grotere en snellere tegenstanders aftroefden. De tweede ŠKODA 130 RS bezette de vijftiende plek in de einduitslag. En daarmee schreven de voorgangers van de huidige ŠKODA Fabia R5 één van de meest glorieuze hoofdstukken in ŠKODA’s 116-jarige autosportgeschiedenis.

ŠKODA 450: Voorganger van de Felicia Roadster wordt zestig
De productie van de ŠKODA 450 cabriolet – de voorganger van de bekende ŠKODA Felicia – begon in september 1957 in de ŠKODA-fabriek in Kvasiny. Zijn viercilindermotor was 1.089 cm³ groot en had een vermogen van 50 pk, waarmee de aantrekkelijke ŠKODA 450 een topsnelheid kon halen van 128 km/u. In totaal zijn er 1.010 exemplaren van de ŠKODA 450 gebouwd. Twee derde daarvan werd geëxporteerd.

ŠKODA Favorit: Beleefde zijn wereldpremière dertig jaar geleden
Met de Favorit bewezen de ontwikkelaars van ŠKODA, dat toen nog een Tsjechoslowaakse autofabrikant was, wat ze met hun inzet en vakmanschap konden bereiken in de laatste moeilijke jaren van het socialisme. De compacte auto, ontworpen door het Italiaanse Bertone, liep van de band met een overdwars geplaatste motor voorin en voorwielaandrijving, wat een revolutie was voor ŠKODA. Het concept, ontwerp en rijgedrag van de Favorit waren te vergelijken met die van Westerse concurrenten. De Favorit was een eigen product van ŠKODA en één van de weinige personenauto’s in het zogenoemde Oostblok die niet onder licentie van een andere fabrikant werd gebouwd.

De ŠKODA Favorit debuteerde op 16 september 1987 op de International Engineering Fair in Brno. De eerste klantenauto’s werden in 1988 uitgeleverd en twee jaar later volgde een stationvariant van de Favorit die ŠKODA Forman heette. Op basis van de Favorit werden niet alleen lichte besteluitvoeringen ontwikkeld, maar ook recreatievoertuigen en elektrische modellen. Tot en met 1995 zijn er precies 1.077.126 exemplaren van de Favorit en Forman geproduceerd.

De Kvasiny-fabriek: zeventig jaar ŠKODA-productie in Oost-Bohemen
In Kvasiny worden al sinds 1934 auto’s gebouwd. De eerste ŠKODA die de fabriek verliet, was de prestigieuze ŠKODA Superb in oktober 1947. Daarna zouden nog vele succesvolle modellen volgen, zoals de ŠKODA Felicia (1959 – 1964), ŠKODA 110 R Coupé (1970 – 1980) en de ŠKODA Pick-up en Volkswagen Caddy Pick-up (1995 – 2001). Momenteel bouwt ŠKODA de Superb, Superb Combi, Yeti en Kodiaq in Kvasiny.

ŠKODA 1100 OHC: Racewagen verscheen zestig jaar geleden op het toneel
In december 1957 verraste ŠKODA autosportliefhebbers met twee gestroomlijnde ŠKODA 1100 OHC roadsters. Ze waren uitgerust met een elegante en lichte glasvezel carrosserie, een stalen frame en een motor met twee bovenliggende nokkenassen en een dubbele ontsteking. De viercilinder was 1.089 cm³ groot, had twee dubbele carburateurs en produceerde 92 pk bij 7.700 toeren. De roadster woog slechts 550 kg (zonder coureur) en had een topsnelheid van 190 tot 200 km/u.

Hij wordt beschouwd als de ‘Mille Miglia van het Oosten’ – de Sachsen Classic. Dit jaar vaardigt ŠKODA zes iconen af naar de klassiekerrally. Het zestal historische ŠKODA-modellen loopt uiteen van de ŠKODA 430 uit 1926 tot aan de ŠKODA FAVORIT ‘Monte Carlo Rally’ uit 1991. De 14^e editie van de Sachsen Classic start op 18 augustus in Zwickau en eindigt twee dagen en ongeveer 600 kilometer later in Chemnitz. 180 equipes nemen dit jaar deel aan de rally.

“Eén van de proeven van deze 2016-editie van de Sachsen Classic voert door Tsjechië, wat ons een perfecte gelegenheid biedt om onze ŠKODA-historie deels voor eigen publiek uit te dragen,” verklaart Andrea Frydlová, manager van het ŠKODA Museum. “De brede variatie aan auto’s en de prachtige route maken deze iconische rally tot een speciaal evenement voor ŠKODA. We kijken er naar uit om de vele ŠKODA-liefhebbers langs de route onze iconen uit het ŠKODA Museum en diverse uit privécollecties afkomstige modellen te presenteren.”

De ŠKODA 430 uit 1926 is de oudste ŠKODA-klassieker die in Sachsen aan de start komt. Zoals de naam al doet vermoeden, wordt de auto aangedreven door een viercilindermotor met een vermogen van 30 pk, en een inhoud van 1.661cc. De ŠKODA FELICIA uit 1969 is een populaire auto in rally’s voor klassieke auto’s. De open auto is één van de meest felbegeerde klassiekers, net als de zeldzame tweedeurs ŠKODA 1100 MBX De Luxe uit datzelfde jaar.

De drie andere ŠKODA’s die in de Sachsen Classic van start gaan, zullen eveneens op waardering van de autosportfans kunnen rekenen. De ŠKODA 130 RS uit 1976 is een rasechte rallyauto en bovendien zeer succesvolle in de jaren ’70 en ’80. Naast rally’s was de 130 RS ook zeer succesvol op het circuit. In 1981 won hij bijvoorbeeld het Europese Toerwagen Kampioenschap en in 1977 zegevierde hij in de Monte Carlo Rally in de klasse voor auto’s met een cilinderinhoud tot 1.300cc.

Nog zo’n mijlpaal in ŠKODA’s autosportsuccessen is de ŠKODA 110 R Coupé uit 1978, die eveneens meestrijdt in de Sachsen Rally. Onder de motorkap huist een 1,1 liter motor met een vermogen van 52 pk.

ŠKODA’s line-up wordt voltooid met een replica van de ŠKODA FAVORIT ‘Monte Carlo Rally’ rallyauto uit 1991. Dit productiejaar staat synoniem voor de 25-jarige samenwerking tussen ŠKODA en Volkswagen in 2016.

De 14^e Sachsen Classic start op donderdag 18 augustus om één minuut over twaalf ’s middags op de ‘Platz der Völkerfreundschaft’ in Zwickau met een proef over ongeveer 125 kilometer. In totaal komen dit jaar 180 equipes aan de start. Hen staat een prachtige en uitdagende rally van zo’n 600 kilometer te wachten over de mooiste wegen van Sachsen. Op vrijdag gaan de deelnemers van start voor een 250 kilometer lange proef door het Ore-gebergte, inclusief een korte ‘loop’ door Tsjechië. Op zaterdag bereiken ze de finish in Chemnitz na een route van ongeveer 230 kilometer.